Infomoment – SAMENLEVEN MET IEMAND DIE DEPRESSIEF IS.
In samenwerking met CM.
Gastspreker: Bart Van Craeynest, psycholoog, medewerker CGG Zuid-Oost
Vlaanderen, en werkt mee aan project psychiatrische thuiszorg.
HOE OMGAAN ALS MANTELZORGER MET EEN DEPRESSIEVE
NAASTE ?
Joris verzorgde het inleidend woordje.
Bart Van Craeynest heeft dit onderwerp op een bevattelijke en erkenbare wijze
gebracht. Hieronder in grote lijnen zijn uiteenzetting.
Hij deelt zijn betoog in 4 blokken :
1) Vragenlijst
2) Wat houdt mantelzorg in.
3) Blijf mantelzorg de baas.
4) Hoe ga ik om met een depressieve naaste – tips.
Er werd gestart met de vraag : HOE ZIT HET MET JOU ?
Volgens een onderzoek in Nederland bleek dat mensen die mantelzorg
waarnemen er zich 25 % hierdoor niet belast voelt, daartegenover 75 % zich wel
belast voelt.
Waarom is de ene mantelzorger zwaarder belast dan de ander ?
- Wat is mantelzorg eigenlijk ? Meestal gericht op 1 persoon.
- Wat zijn redenen om mantelzorger te zijn ? oa. er zijn geen andere
mogelijkheden.
- Onuitgesproken verwachtingen.
- Kenmerken van de zorgvrager : leeftijd, woonplaats, aard vd. relatie …
- Kenmerken van de mantelzorger.
Risicogroepen – mensen die als mantelzorger zelf heel kwetsbaar worden :
- helpers v. huisgenoten
- mantelzorgers die lange tijd intensieve zorg geven.
- Zorg voor terminale patiënten.
- Mantelzorgers van een onlangs overleden naaste.
- Oudere mannen die in hun eentje zorgen voor chronische zieke.
De grote gevoelens van de mantelzorger.
Gevoelens zijn nooit juist of onjuist, goed of verkeerd.
Er zijn positieve en negatieve gevoelens.
Leren begrijpen wat er in jezelf omgaat : geeft meer energie.
Balanceren op weegschaal.
Draagkracht en draaglast in evenwicht krijgen.
Wat kan je ondernemen om je thuiszorgsituatie lang en goed te kunnen
waarmaken ?
Wees assertief !
Agressief << assertief >> subassertief.
Wat is assertief zijn ?
- grenzen stellen voor jezelf.
- Assertief zijn tov. zorgbehoevende persoon.
- “ “ familieleden en vrienden.
- “ “ hulpverleners en diensten.
Tips :
- stel prioriteiten
- zorg goed voor jezelf
- delegeer
- stel grenzen (geen belofte die je niet kan nakomen)
- schrijf op (agenda, taken structureren)
- kijk vooruit (op voorhand)
- problemen hebben MAG
- onderhandel
- zoek uit (informeer naar hulp).
Hoe ga ik nu het best om met een depressieve naaste ?
- Er is een verschil tussen CURE en CARE.
- Vooral op deze beleving kan jij als mantelzorger invloed hebben.
- Het psychisch ziek zijn heeft heel wat gevolgen voor de beleving van de
persoon zelf :
Er is verlies van gevoel voor : gelukkig zijn/ eigenwaarde/ waardering/
bevestiging door omgeving/ status/ werk/ financiële zekerheid/ sociale
contacten/ lichamelijke gezondheid/ bevredigende gezinsrelaties/
zelfredzaamheid/ sociale rollen.
Ervaren van : onzekerheid/ hulpeloosheid/ stress/ crisismomenten/ vicieuze
cirkels.
Enkele concrete tips : belangrijkste tip : grenzen stellen !
- Praat over vroeger toen het leven er nog wat zonniger uitzag.
- Zoek bezigheden die de persoon leuk vond.
- Begrip, sympathie en een luisterend oor zijn belangrijk.
- Wees niet te kritisch, maar ook niet te veel betrokken – hou een zekere
afstand.
- Bel regelmatig of ga op bezoek.
- Relativeer negatieve zelfevaluaties – lach ze niet weg – maak ze niet
groter door schuldgevoelens toe te geven.
- Wellicht voel je je af en toe eens boos en machteloos. Probeer gevoelens
te accepteren – praat erover.
- Respecteer het tempo van een persoon met een depressie. Leg je eisen
niet te hoog.
- Prijs iedere vooruitgang, hoe klein ook.
- Ga samen met zorgbehoevende iets gewoons doen zoals wandelen of
winkelen – niet voorstellen of vragen, maar doen !
- Maak concrete afspraken over dingen die je samen doet.
- Help hem/haar nieuwe vooruitzichten zien, wel met haalbare
doelstellingen.
- Volg de lichamelijke gezondheid, hygiëne en zelfverzorging van je
depressieve naaste op.
- Probeer zijn/haar sociaal contact te herstellen of te laten voortduren.
- Zoek eventueel hulp bij huishoudelijke taken om zoveel mogelijk deze
dingen samen te doen.
- Agressieve buien van depressieve personen – jij bent doelwit omdat hij/zij
zich veilig voelt : wees assertief.
- Help iemand met depressieve klachten op tijd professionele hulp te
aanvaarden.
- Stimuleer hem/haar om medicatie juist in te nemen.
- Indien hij/zij het over zelfdoding heeft, vermijd dat onderwerp niet, maar
praat over zijn/haar gevoelens daar rond. Schakel op tijd hulp in, bel de
huisarts, vertrouwenspersoon of bij spoed de politie.
Naar het einde toe kregen wij een 14-tal vraagjes voorgelegd (Hoe zit het met
jou ?) waar wij ons persoonlijk oordeel op moesten geven ivm.
draagkracht/draaglast, gaande van :
Wel van toepassing : 3 punten / soms : 2 punten / niet van toepassing : 1 punt.
Daaruit kon je persoonlijk uitmaken of je jezelf niet belast voelt, minder belast
of erg belast voelt bij het waarnemen van de taak als mantelzorger.
Na interactie van de aanwezigen, waarop Bart Van Craeynest op alle vragen een
passend antwoord probeerde te geven, dankte Joris iedereen voor hun
aanwezigheid en Bart Van Craeynest voor de interessante en practische
uiteenzetting.
Mochten mensen, als mantelzorger, nood hebben om voor zichzelf even hulp in
te roepen, kunnen zij zich wenden naar de Centra voor Geestelijke Gezondheid
in hun nabije omgeving.
Yolanda |
